Arbenigwyr diabetes o'r Brifysgol yn taflu goleuni ar y beicwyr gorau

30 Jan 2019

Mae ymchwilwyr o Brifysgol Abertawe wedi bod yn monitro'r gofynion llym a ddioddefwyd gan grŵp unigryw o feicwyr elît yn eu hymgais i ddarganfod mwy am ddiabetes.

îm Novo Nordisk yw’r unig dîm beicio proffesiynol yn y byd, ac mae'n cynnwys beicwyr sydd â diabetes math 1. Astudiwyd yr heriau corfforol a wynebodd yr athletwyr gan wyddonwyr chwaraeon o'r Brifysgol yn ystod gwersyll hyfforddiant 10 niwrnod yn Sbaen. 

Dr Richard Bracken (chwith) gyda beicwyr o Dîm Novo Nordisk.Cydnabyddiaeth Llun: Tîm Novo Nordisk

Erbyn hyn, mae'r ymchwilwyr yn bwriadu defnyddio'u canfyddiadau i helpu pobl eraill sydd â diabetes sy'n dymuno gwneud mwy o weithgarwch corfforol. 

Dan arweiniad Dr Richard Bracken, roedd y tîm ymchwil yn cynnwys Dr Othmar Moser, Max Eckstein ac Olivia McCarthy.  Teithiodd y pedwarawd i Altea ar y Costa Blanca i fonitro'r beicwyr a dysgu mwy am y ffordd yr oedd eu cyrff yn ymdopi â threulio hyd at saith awr bob diwrnod ar gefn y beic. 

Esboniodd: "Mae Tîm Novo Nordisk yn cystadlu ar draws y byd ac maent yn hyrwyddo ymagwedd 'gallu gwneud' er bod ganddynt ddiabetes math 1.

"Roeddem eisiau cael rhagor o wybodaeth am ffisioleg unigryw'r athletwyr elît hyn, er mwyn deall eu hymatebion i ymarfer corff eithafol a'r strategaethau y maen nhw'n eu defnyddio yn well – pethau megis eu cymeriant bwyd, eu cwsg ac addasiadau i'w meddyginiaeth." 

Yn ystod y gwersyll hyfforddiant, bu Dr Bracken a'i gydweithwyr wrthi'n ofalus iawn yn casglu data am faeth, am glwcos ac am ffisioleg yn ystod protocolau profi hyfforddiant a seiclo dwys y tîm.

Mae Tîm Novo Nordisk yn cynnwys beicwyr o bedwar ban byd, sy'n unedig oherwydd bod ganddynt ddiabetes yn ogystal â’u gallu o ran beicio. 

Maen nhw'n cystadlu yn erbyn timau proffesiynol eraill ar y lefel uchaf ym maes chwaraeon. 

Caiff beicio ei gydnabod yn un o'r campau proffesiynol mwyaf anodd yn gorfforol, ond mae aelodau'r tîm yn awyddus i ddangos bod modd rheoli diabetes yn llwyddiannus fel rhan o ffyrdd iach ac actif o fyw. 

Dywedodd Prif Swyddog Gweithredol a chyd-sylfaenydd Tîm Novo Nordisk Phil Southerland: "Rwy'n hynod ddiolchgar i Richard Bracken am ddod â'i dîm arbennig i Sbaen, ac rydym yn falch iawn o bartneru â Phrifysgol Abertawe wrth i ni anelu at ysbrydoli, addysgu a grymuso pob un y mae diabetes yn effeithio arno. 

‌"Am flynyddoedd, rydym wedi bod yn awyddus i ddangos sut mae ein hathletwyr yn rasio ar y lefel hon, diwrnod ar ôl diwrnod, gyda diabetes. Rydym eisiau rhannu'r wybodaeth â phob gweithiwr proffesiynol ym maes gofal iechyd ac unrhyw un yn y dyfodol, er mwyn gwybod sut y gall pobl sydd â diabetes ymarfer ar y lefel uchaf posibl. Rydym eisiau dangos sut maen nhw'n gwneud hyn yn rheolaidd mewn modd diogel a llwyddiannus.” 

 

Roedd Stephen Clancy sydd yn ei seithfed flwyddyn fel beiciwr proffesiynol ymhlith y beicwyr a gymerodd ran yn yr astudiaeth hon. 

Dywedodd: "Dros y blynyddoedd diwethaf, rydym wedi datblygu ein technegau ein hunain, ond bydd tîm ymchwil Abertawe yn gallu ein helpu i safoni ein dull o drin hyfforddiant a rasio gyda diabetes o safbwynt deiet. Bydd hyn o fudd i ni yn ogystal ag i bawb sy'n gwneud ymarfer corff â diabetes." 

Ychwanegodd Sam Brand, sydd yn yr un tîm ag ef: "Roedd cael tîm ymchwil Abertawe yn y gwersyll hyfforddiant gyda ni - yn ceisio darganfod mwy am y cysylltiad posibl rhwng diabetes a chael egni yn ystod ymarfer corff - yn amhrisiadwy i ni. Rydym yn edrych ymlaen at weld yr hyn sy'n deillio o'r astudiaeth." 

Mae Prifysgol Abertawe ar flaen y gad o ran ymchwilio i'r cyflwr, ac mae'n gartref i'r Uned Ymchwil Diabetes Cymru enwog. 

Mae Dr Bracken, athro cyswllt yn y gwyddorau chwaraeon, yn arbenigwr mewn ymarfer corff a diabetes, ac mae hefyd yn aelod o Fwrdd Gweithredol Rhwydwaith Ymchwil Diabetes (DRN, Cymru). 

Dywedodd y byddai gan yr ymchwil diweddaraf hon i'r gofynion y mae beicwyr elît a beicwyr proffesiynol sydd â diabetes math 1 yn eu hwynebu, rôl bwysig erbyn hyn o ran meithrin dealltwriaeth well o'r cyflwr, a disgwylir ei chyhoeddi mewn cyfnodolion gwyddonol blaenllaw am ddiabetes. 

"Rydym eisiau dod o hyd i gliwiau a allai roi mwy o hyder i'r gymuned gofal iechyd wrth annog y gymuned diabetes math 1 ehangach i wneud gweithgarwch corfforol."